Sự thật về khả năng ghi nhớ của cá cảnh

Cá cảnh từ lâu đã bị nhận định là loài vật nuôi có “IQ thấp”. Người ta còn dùng từ “não cá vàng” để ám chỉ người hay quên, kẻ đãng trí. Nhưng sự thật có phải vậy không? Cùng Coi Là Ghiền tìm lời giải đáp cho vấn đề này dựa trên các nghiên cứu khoa học bạn nhé.

Các nghiên cứu về khả năng ghi nhớ của cá cảnh

Cá cảnh có trí nhớ không? Có bằng chứng nào chứng minh rằng chúng có khả năng ghi nhớ không? Đó là thắc mắc chung của rất nhiều người chơi cá cảnh. Tất nhiên, đây cũng là điều mà nhiều nhà khoa học quan tâm.

Để chứng minh việc cá cảnh thực sự có trí nhớ, các nhà khoa học đã tiến hành nhiều thử nghiệm để tìm ra căn cứ xác đáng. Dĩ nhiên, để làm được điều này, họ đã dành rất nhiều thời gian và công sức. Hiện tại, có hai công trình nghiên cứu nổi bật nhất về trí nhớ của cá cảnh. Đó là:

Công trình nghiên cứu tại Viện Công nghệ Technion của Israel ở Haifa

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã huấn luyện những chú cá con bằng cách tạo ra tiếng ồn (hoặc âm thanh) khi tới giờ ăn. Mỗi lần nghe thấy âm thanh này, những chú cá sẽ biết rằng chúng sắp đến lúc được cho ăn.

Sau một tháng huấn luyện liên tục, những chú cá này được thả ra và tiếp tục trưởng thành trong tự nhiên (khu vực kín được theo dõi). Sau 5 tháng, đội nghiên cứu hết sức kinh ngạc với kết quả vượt ngoài sức mong đợi. Khi tạo ra âm thanh quen thuộc, những chú cá đã tung tăng bơi về để kiếm ăn.

Nghiên cứu này không tiết lộ giống cá cụ thể, nhưng chúng rất có thể là những loài được nhân giống và nuôi trong lồng dọc bờ biển Địa Trung Hải.

Bài báo khoa học được Culum Brown công bố năm 2001

Năm 2001, Culum Brown đã tiết lộ thông tin khoa học khiến nhiều người khó tin. Theo đó, Melanotaenia Duboulayi (tạm dịch: Cá cầu vồng đỏ), có khả năng ghi nhớ hàng loạt lối thoát và đường đi dưới nước. Sau gần 1 năm (khoảng 11 tháng) không được huấn luyện, loài Melanotaenia Duboulayi vẫn “nhớ như in” các lối thoát được dạy trước đó.

Một số nghiên cứu tương tự cũng được tiến hành và có kết quả tốt:

  • Nghiên cứu năm 2017: Cá bảy màu có thể nhớ và thoát khỏi mê cung sau 5 ngày huấn luyện.
  • Nghiên cứu năm 1994: Cá vàng được dạy cách sử dụng đòn bẩy để lấy được thức ăn, xóa bỏ định kiến về “trí nhớ 3 giây” của cá vàng.

Khả năng “nhận chủ” đáng kinh ngạc của cá cảnh

Khi nhà khoa học Culum Brown công bố kết quả nghiên cứu về khả năng ghi nhớ của cá cầu vồng, ông cho rằng nhận thức của cá cảnh cũng giống với các động vật trên cạn khác. Trong một số trường hợp, cá cảnh thậm chí còn có khả năng nhận thức tốt hơn thú nuôi thông thường. Do đó, nhiều người bắt đầu cảm thấy hứng thú và không ngừng đặt ra câu hỏi: “Cá cảnh có biết nhận ra chủ nhân của chúng không?”

Câu trả lời là Có.

Để chứng minh, Đại học Queensland (Úc) và Đại học Oxford (Anh) đã thực hiện nghiên cứu trên cá mang rổ (tên tiếng Anh: Archer  Fish). Kết quả của nghiên cứu này được công bố như một ấn phẩm của tờ báo khoa học. Theo đó, họ đưa ra kết luận rằng cá cảnh thật sự có thể phân biệt đâu là “gương mặt thân quen”, đâu là “người dưng nước lã”.

Quá trình thí nghiệm trên cá mang rổ

kha-nang-nhan-biet-chu-cua-ca

Để hiểu sâu hơn tại sao họ lại đi đến được kết luận này, các bạn có thể tham khảo chi tiết quá trình thí nghiệm sau.

  • Tập tính của cá mang rổ. Loài cá này có thói quen phun nước từ miệng vào con mồi trên cây, khiến chúng rụng xuống để ăn.
  • Triển khai thí nghiệm. Các nhà khoa học đã huấn luyện cá mang rổ bằng cách hướng chúng phun nước vào một bức tranh nhất định, sau đó cho ăn như một phần thưởng.
  • Kết quả. Một số con cá bắt đầu phun nước vào bức tranh được chỉ định chỉ sau vài ngày, số khác có thể phun trúng sau 2 tuần. Kinh ngạc hơn, các chuyên gia bắt đầu tăng số lượng các bức tranh lên đến 44 tấm. Kết quả sau khi dừng thí nghiệm, những chú cá có thể chọn đúng bức tranh chỉ định với tỷ lệ lên đến 81%.

Bởi vậy, nếu bạn thấy cá vàng hoặc cá bảy màu bơi lên bề mặt theo hướng bạn đi, vậy thì chúng đã “quen mặt chủ” rồi đấy.

Cách huấn luyện các thủ thuật cho cá cảnh của bạn

Bạn hoàn toàn có thể dạy những chú cá cách di chuyển theo cử động của ngón tay, bơi qua một chiếc vòng, nhảy lên khỏi mặt nước, thậm chí “diễn xiếc vượt chướng ngại vật”. Nếu bạn dành thời gian và kiên trì rèn luyện cá cảnh theo các bước sau, bể cá cảnh của bạn có thể trở nên thú vị không ngờ.

Bước 1: Thiết lập chướng ngại vật

Bạn có thể chọn một trong số các đồ trang trí ngay trong bể để làm mốc. Ví dụ, đặt hai vòng tròn ở hai đầu bể cá, ở giữa có thể đặt một khóm cây nhỏ. Sau đó hướng dẫn cá bơi từ đầu này sang đầu kia, hoặc bơi vòng tròn quanh khóm cây ở giữa.

Bước 2: Thu hút sự chú ý và khen thưởng

Bạn cần làm cho chướng ngại vật lọt vào tầm nhìn của cá cảnh. Để làm được điều này, bạn dính một miếng mồi nhỏ vào đầu tăm và cố gắng khiến cá chú ý. Tiếp đến, dẫn cá đi theo lộ trình bạn muốn và thưởng miếng mồi đó nếu chúng hoàn thành đường bơi. Quá trình này cần được lặp đi lặp lại, tốt nhất là vào giờ ăn hàng ngày. Như vậy, cá cảnh sẽ liên hệ được lộ trình phải bơi và thức ăn.

Bước 3: Tiếp tục cho phần thưởng

Hãy nhớ cho chúng ăn sau bất cứ lần bơi nào, đừng quên phần thưởng khi chúng đã hoàn thành thử thách. Chẳng lâu sau đó, bạn sẽ thấy chúng bất chợt bơi theo vòng, hoặc theo mô hình được dạy kể cả khi chưa đến giờ ăn.

Trên đây là lý giải của các nhà khoa học trước thắc mắc liệu cá cảnh có trí nhớ hay không. Mong rằng những chia sẻ của Coi Là Ghiền sẽ giúp bạn hiểu hơn về những chú cá xinh xắn và không kém phần thông minh này. Đừng quên Like và Share kênh để cập nhật nhiều điều thú vị về cá cảnh bạn nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *