Cá cảnh có tính cách và cảm xúc không?

Có thể bạn sẽ bất ngờ khi biết rằng cá cảnh thực sự có tính cách và cảm xúc. Một vài nghiên cứu đã chứng minh điều này. Tính cách và cảm xúc của cá cảnh tác động không nhỏ tới hành vi của chúng trong môi trường sinh sống. Công cuộc nuôi cá cảnh sẽ trở nên thú vị hơn khi bạn hiểu được những điều này!

Tính cách của cá cảnh biểu hiện như thế nào?

Trong một nghiên cứu, các nhà khoa học đã thử nghiệm phản ứng của cá bảy màu Trinidadian với các tác nhân gây căng thẳng trong môi trường sống của chúng. Họ dự đoán kết quả sẽ phù hợp với những tiêu chuẩn về phản ứng thông thường của cá cảnh. Tuy nhiên, thực tế lại không phải như vậy.

Mỗi con cá bảy màu trong thử nghiệm lại có phản ứng khác nhau đối với tác nhân căng thẳng. Một vài con tỏ ra can đảm, năng động trong khi những con khác lại e dè, nhút nhát. Điều đáng ngạc nhiên là ngay cả khi tác nhân thay đổi thì hành vi của chúng vẫn vậy. Thử nghiệm được lặp đi lặp lại nhiều lần đủ để khẳng định cá cảnh có tính cách riêng.

Một thí nghiệm khác về cá mặt trời bí ngô (pumpkinseed sunfish) cũng cho ra kết quả tương tự. Những con cá này phản ứng khác nhau khi thấy những chiếc bẫy. Nếu có những cá thể can đảm, sẵn sàng lao vào bẫy thì cũng có trường hợp ngược lại. Và chúng sẽ biểu hiện y hệt như vậy mặc cho bạn đặt chúng vào những hoàn cảnh khác.

Theo các nhà nghiên cứu, cả hai kiểu tính cách đối lập này của cá cảnh đều có lợi cho chúng. Những con cá có tính cách can đảm, sẵn sàng chấp nhận rủi ro có nhiều khả năng tìm thấy nguồn thức ăn và mở rộng lãnh thổ. Trong khi những cá thể rụt rè, thận trọng có khả năng thoát khỏi những kẻ săn mồi và các tình huống nguy hiểm.

Tính cách của cá cảnh ảnh hưởng đến mối quan hệ của chúng

Tính cách của cá cảnh không chỉ biểu hiện thông qua cách chúng phản ứng với môi trường. Thêm vào đó, bạn có thể nhận thấy sự khác biệt khi chúng tương tác với cá thể cùng loài.

Một nghiên cứu về loài cá ba gai ghi nhận những hành vi xã hội khác nhau giữa những con cá này. Một số con rất năng động, hòa đồng, tương tác tốt với những con khác. Trong khi đó, cũng có những cá thể cá ba gai thu mình, thích sự đơn độc. Khi đặt những con năng động vào môi trường có những con nhút nhát hơn, chúng sẽ đảm nhận vai trò lãnh đạo. Tương tự, nếu nhóm những con cá năng động vào cùng với nhau, chúng sẽ tự phân ra cấp bậc. Điều này không chỉ cho thấy rằng cá cảnh có tính cách riêng mà tính cách đó cũng phù hợp với vai trò của chúng trong quần thể.

Những tiêu chuẩn chung về hành vi của cá cảnh

Kết quả của những nghiên cứu ở trên có thể không khiến những người đam mê về cá cảnh bất ngờ. Bởi nếu quan sát đủ lâu, bạn sẽ nhận ra sự khác biệt này. Mỗi loài cá cảnh đều có những tiêu chuẩn hoặc phân loại riêng về hành vi của chúng. Đó là những yêu cầu về môi trường sống hoặc mức độ hòa hợp với những người bạn cùng bể.

Phần lớn những người mới nuôi cá cảnh hoặc người bán sẽ dựa vào những tiêu chuẩn này để tìm ra loài cá phù hợp. Tuy nhiên, trên thực tế, tiêu chuẩn này không hoàn toàn đúng với mọi cá thể cá cảnh ở bất kỳ loài nào. Bởi, cá cảnh vốn có tính cách riêng và rất khó để dự đoán chính xác.

Điều này đôi khi gây khó khăn cho người nuôi khi thiết lập một bể cá cộng đồng. Ngay cả khi đã tìm hiểu kỹ, cũng khó đảm bảo mọi cá thể trong bể hòa hợp với nhau.

Cách để đảm bảo cá cảnh hòa hợp với bạn cùng bể

Bất kể tính cách của từng loài cá ra sao, hãy đảm bảo diện tích nuôi nhốt đủ rộng lớn. Việc này sẽ có ích nếu bạn nuôi những con cá có tính lãnh thổ. Thêm vào đó, đừng quên trang trí cho bể cá những vật dụng tạo ra nơi trú ẩn cho cá.

Ngoài tiêu chuẩn về hành vi, bạn cũng cần để ý đến độ tuổi và giới tính của cá. Cá nhỏ thường dễ thích nghi và dễ tính hơn cá trưởng thành. Thêm vào đó, cá trống thường có tính lãnh thổ và hung dữ hơn cá mái.

Bạn nên theo dõi thường xuyên các cá thể trong bể cá cảnh. Nhận biết sớm các cá thể mới không tương thích bể cá cộng đồng. Bạn cần tách ngay những cá thể này ra riêng để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho những con khác.

Cá cảnh có cảm xúc hay không?

Không chỉ có tính cách riêng biệt mà cá cảnh cũng có cảm xúc. Chúng có thể phân biệt được sự khác nhau giữa tương tác tích cực và tiêu cực. Ví dụ về trường hợp của một bác sĩ thú ý có thể lý giải cho điều này.

Một bác sĩ thú y phụ trách chăm sóc cho một bể cá Koi đã nhận ra một điều vô cùng thú vị. Sau nhiều lần ghé thăm, những chú cá Koi có xu hướng di chuyển cách xa khu vực người này tiếp cận. Chúng có thể đã liên kết sự tiếp cận của bác sĩ thú y với những bài kiểm tra sức khỏe không mấy thoải mái. Do đó, chúng tìm cách để tránh xa người này.

Những người thợ lặn cũng cho biết họ nhận ra sự tương tác của những chú cá quen thuộc. Những chú cá này có thể đã được cho ăn hoặc chơi cùng trong lần trước đó. Một vài chủ nuôi cũng được “chào đón” nồng nhiệt khi cho cá cảnh ăn nhiều lần.

Một vài báo cáo cũng ghi nhận trường hợp cá cảnh chơi đùa cùng nhau hoặc chơi với một vật thể khác trong môi trường sống. Trong nghiên cứu gần đây nhất, các nhà khoa học nhận thấy ba chú cá cichlids đã chơi và tiếp cận với 1 chiếc nhiệt kế. Việc này vẫn tiếp diễn ngay cả khi có thức ăn hay những con cá khác tồn tại trong bể. Tham gia chơi và tương tác là một dấu hiệu cho thấy động vật có cảm xúc và trí tuệ.

Trí thông minh của cá cảnh

Bên cạnh tính cách và cảm xúc, có nhiều bằng chứng cho thấy cá cảnh có trí thông minh. Một số loài được ghi nhận có thể sử dụng công cụ hỗ trợ cho công việc của chúng. Điển hình như việc những con cá bàng chài sử dụng đá để làm vỡ nhím biển cho bữa ăn. Hay cá da trơn sử dụng lá để mang theo trứng khi hang của chúng bị phá vỡ. Sử dụng những công cụ hỗ trợ cuộc sống là hành vi nâng cao ở cá cảnh cho thấy mức độ phân tích, hiểu và học hỏi của chúng.

Trái với quan niệm sai lầm phổ biến rằng cá cảnh có “bộ nhớ 3 giây”, hầu hết các loài cá học hỏi rất nhanh. Thêm vào đó, chúng có thể ghi nhớ những điều này trong một khoảng thời gian dài.

Trên thực tế, cá cảnh được huấn luyện cho một vài nhiệm vụ cụ thể ít lặp lại. Kết quả nghiên cứu với cá cầu vồng cho thấy chúng có thể thoát khỏi chiếc lưới với một lỗ hổng duy nhất. Và lặp lại hành động tương tự như vậy 1 năm sau đó. Bài kiểm tra về trí nhớ này cũng minh chứng cho khả năng giải quyết vấn đề của cá cảnh.

Huấn luyện cá cảnh như thế nào?

Tùy vào tính cách và khả năng học hỏi của cá cảnh, chúng sẽ biểu hiện khác nhau khi được huấn luyện. Tuy nhiên,  bạn nên giúp cho cá cảnh luôn thoải mái và vui vẻ trong môi trường nuôi nhốt. Cá cảnh có thể bị stress nếu môi trường nuôi hạn chế, thưa thớt và thiếu sự tương tác.

Huấn luyện cá cảnh thực hiện thử thách như tìm kiếm thức ăn hay vượt chướng ngại vật,.. cần có sự kiên nhẫn. Thêm vào đó, bạn cần lặp lại thường xuyên và củng cố tương tự như khi huấn luyện bất kỳ loài động vật nào khác. Và đừng quên thưởng cho cá cảnh nếu chúng hoàn thành nhiệm vụ nhé!

Cá là một sinh vật phức tạp với những nét riêng trong tính cách của chúng. Dành thời gian nghiên cứu và tìm hiểu những điều này sẽ giúp bạn xây dựng một môi trường sống tuyệt vời cho cá cảnh.

Hy vọng những thông tin vừa rồi đã giúp bạn giải đáp được những câu hỏi liên quan đến tính cách, cảm xúc và trí thông minh của cá cảnh. 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *